به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در ادامه سلسله یادداشت های ابعاد شخصیتی رهبر شهید، دکتر محمد باغستانی، مدیر گروه و عضو هیأت علمی گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی، در یادداشتی تحلیلی با عنوان «رابطه رهبر شهید با ورزش و ورزشکاران»، به بررسی ابعاد مختلف نگاه تمدنی ایشان به مقوله ورزش پرداخت و اظهار کرد: در منظومه فکری رهبر شهید، ورزش هرگز به معنای سرگرمی، تفریح یا پر کردن اوقات فراغت نبود، بلکه بخشی از یک راهبرد کلان برای ساختن جامعهای مقتدر، سالم و تمدنساز محسوب میشد.
وی افزود: رهبر شهید، ورزش را ابزاری برای تربیت «سربازان تمدن» میدانستند؛ انسانهایی که در سه ساحت عقل، روح و جسم به رشد متوازن رسیده باشند؛ افرادی که هم از بصیرت و آگاهی برخوردار باشند، هم از معنویت و عرفان بهره ببرند و هم با سلامت جسمانی بتوانند در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی نقشآفرینی کنند.
سلامت جسم؛ زیربنای حرکت تمدنی
دکتر باغستانی نخستین مؤلفه نگاه رهبر شهید به ورزش را «سلامت» دانست و گفت: از منظر ایشان، تمدنی که از نیروی انسانی سالم، بانشاط و توانمند برخوردار نباشد، توان پیشبرد حقیقت و تحقق آرمانهای بزرگ را نیز نخواهد داشت.
وی تصریح کرد: رهبر شهید، ورزش را نه یک سرمایه تفریحی، بلکه بخشی از زیرساخت تمدنسازی تلقی میکردند. در این نگاه، ورزش به معنای مدیریت انرژی، تقویت اراده و تربیت جسمانی است؛ فرآیندی که انسان را برای غلبه بر تنبلی، سستی، غرور و ضعف آماده میکند.
عضو هیأت علمی پژوهشکده اسلام تمدنی افزود: رابطه رهبر شهید با ورزش، رابطه عقل با جسم بود؛ ایشان باور داشتند تمدن نوین اسلامی زمانی شکل میگیرد که سلامت جسم، سلامت روح و بصیرت فکری در کنار یکدیگر رشد کنند و هیچیک فدای دیگری نشود.
ورزش؛ عرصهای برای شکستن هژمونی قدرت
مدیر گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی دومین لایه این نگاه را رقابت جهانی عنوان کرد و اظهار داشت: رهبر شهید، ورزش را یکی از مهمترین عرصههای قدرت نرم میدانستند؛ عرصهای که ملتها میتوانند بدون توسل به جنگ و خشونت، اقتدار فرهنگی و هویتی خود را به نمایش بگذارند.
وی افزود: از نگاه ایشان، هر موفقیت یک ورزشکار مسلمان در میدانهای بینالمللی، صرفاً کسب یک مدال ورزشی نبود، بلکه شکستن انحصار ذهنی قدرتهای سلطهگر و اثبات توانایی ملتهای مستقل به شمار میرفت.
دکتر باغستانی ادامه داد: رهبر شهید معتقد بودند وقتی یک ورزشکار ایرانی بر سکوی قهرمانی جهان میایستد، در حقیقت پیام عزت، استقلال و اعتمادبهنفس ملت ایران را به جهانیان منتقل میکند و این همان قدرت نمادینی است که میتواند روایت برتری مطلق غرب را به چالش بکشد.
وی تأکید کرد: در این منظومه فکری، ورزشکاران صرفاً مدالآور نیستند، بلکه سفیران فرهنگی و تمدنی جمهوری اسلامیاند که با موفقیتهای خود، ظرفیتهای یک ملت را به نمایش میگذارند.
اخلاق؛ مهمترین مدال یک قهرمان
دکتر باغستانی سومین محور اندیشه رهبر شهید را فرهنگ اخلاق برشمرد و گفت: در نگاه ایشان، قهرمان واقعی کسی نبود که تنها به مدال و افتخار ورزشی دست یابد، بلکه قهرمانی ارزشمند بود که اخلاق، تواضع، مردمداری و خدمت را در رأس رفتار خود قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید همواره ورزشکاران را به حفظ منش پهلوانی، فروتنی، احترام به مردم و استفاده از شهرت برای خدمت به جامعه توصیه میکردند. ایشان میخواستند اعتبار فردی ورزشکاران به سرمایهای اجتماعی تبدیل شود.
این عضو هیأت علمی افزود: رهبر شهید معتقد بودند ارزشمندترین مدال برای یک ورزشکار، رضایت خداوند و اعتماد مردم است؛ مدالی که با اخلاق، صداقت و خدمت به دست میآید و از هر افتخار ورزشی ماندگارتر خواهد بود.
ورزش؛ زبان مشترک با نسل جوان
وی چهارمین بعد این نگاه را پیوند با نسل جوان عنوان کرد و اظهار داشت: رهبر شهید به خوبی میدانستند که ورزش، یکی از فراگیرترین زبانهای ارتباط با نسل جوان است و میتواند بستری مناسب برای انتقال ارزشهای فرهنگی و تمدنی باشد.
دکتر باغستانی افزود: حمایت ایشان از ورزش و ورزشکاران، تنها حمایت از یک رشته اجتماعی نبود، بلکه راهبردی برای ایجاد اعتماد، همدلی و ارتباط عمیق با جوانان محسوب میشد.
وی ادامه داد: رهبر شهید معتقد بودند برای هدایت نسل جدید باید از مسیر علایق، استعدادها و ظرفیتهای آنان وارد شد و ورزش، بهترین پل ارتباطی میان رهبری فرهنگی و انرژی بیپایان نسل جوان است.
به گفته مدیر گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی، در این چارچوب ورزش به ابزاری برای تمدنپروری تبدیل میشود؛ ابزاری که میتواند شور، نشاط، هویت و مسئولیتپذیری را در نسل جوان تقویت کند.
ورزشکاران؛ سفیران تمدن نوین اسلامی
دکتر باغستانی در جمعبندی این یادداشت تأکید کرد: رهبر شهید، ورزشکاران را هرگز صرفاً بازیکن یا قهرمان میدان مسابقه نمیدانستند، بلکه آنان را سفیران تمدنی میشمردند که وظیفه دارند عزت، اخلاق، ایمان، هویت و فرهنگ ملت ایران را در عرصه جهانی نمایندگی کنند.
وی اظهار داشت: در منظومه فکری رهبر شهید، رقابت ورزشی به ابزاری برای تحقق عزت ملی و اقتدار فرهنگی تبدیل میشود؛ همانگونه که میدان جهاد، عرصه شعر و ادب و میدان علم، هر یک بخشی از قدرت تمدنی یک ملت هستند، ورزش نیز یکی از مهمترین جلوههای نمایش حقیقت، توانمندی و اعتمادبهنفس ملتهای مستقل است.
مدیر گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی در پایان خاطرنشان کرد: نگاه رهبر شهید به ورزش، نگاهی راهبردی، تمدنی و آیندهنگر بود؛ نگاهی که سلامت جسم، تعالی اخلاق، عزت ملی، ارتباط با نسل جوان و قدرت نرم را در یک منظومه واحد تعریف میکرد و ورزش را به یکی از ارکان تربیت انسان تمدنساز در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی تبدیل میساخت.