گروه پژوهشی اشاعه اطلاعات و تبادل دانش
الف.بیانیه مأموریت
مأموریت گروه پژوهشی اشاعه اطلاعات و دانش، به کارگیری فناوری اطلاعات و انجام فعالیتهای مطالعاتی و پژوهشی و طراحی و مدیریت سامانههای پژوهشی و کاربردی در حوزه اشاعه اطلاعات و دانش است.
ب.وظایف
تحلیل، پردازش، بازنمایی و بازیابی اطلاعات و دانش حوزه علوم اسلامی با استفاده از نظامهای سازماندهی استاندارد
غنیسازی و توانمندسازی منابع و محتوای علوم اسلامی و انسانی؛
سیاست گذاری و تدوین دورههای آموزشی در حوزه مدیریت دانش و اشاعه اطلاعات؛
ارتقای توانمندیهای علمی ـ پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی در حوزه مدیریت دانش و اشاعه اطلاعات؛
تدوین نقشه راه مدیریت دانش سازمان و سیاستگذاری اجرای سیستمهای مدیریت دانش؛
توسعه مدیریت دانشسازمانی، استقرار شبکه دانش در سازمان و تسهیل اشتراک دانش سازمانی؛
رصد و آیندهنگاری چارچوبها و سازوکارهای اشاعه اطلاعات و دانش علوم اسلامی و انسانی؛
تعامل با گروههای پژوهشی و انجمنهای علمی حوزه اشاعه اطلاعات و دانش؛
مطالعه و پژوهش پیرامون مدیریت دانش، اشاعه اطلاعات و دانش حوزه علوم اسلامی و انسانی؛
تعیین اولویتهای پژوهشی گروه و پیشنهاد طرحهای پژوهشی؛
حضور در مجامع علمی و پژوهشی، همایشها و کنفرانسها؛
توسعه سازوکارهای تولید، پردازش و مدیریت محتوای الکترونیکی حوزه علوم اسلامی؛
شناسایی نیازمندیهای اطلاعاتی محققان و پژوهشگران حوزه علوم اسلامی؛
تدوین مدلها و چارچوبهای ذخیرهسازی، پردازش و اشاعه اطلاعات و دانش؛
تهیه و تدوین چارچوب، معماری و دستورالعملهای استقرار سامانه های مدیریت اطلاعات و دانش در دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم؛
نظارت و ارزیابی استقرار سامانههای مدیریت اطلاعات و دانش در دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم؛
شناسایی، طراحی، توسعه و مدیریت سامانههای پژوهشی مرتبط با اشاعه اطلاعات و دانش؛
شناسایی و طراحی سرویسهای مبتنی بر فناوری اطلاعات به منظور اشاعه اطلاعات و دانش.
ج. اهداف بلند مدت(5 ساله)
1) پژوهش به منظور تدوین مدلها و چارچوبهای ذخیرهسازی، پردازش و اشاعه اطلاعات و دانش؛
2) توانمندسازی اطلاعات و دانش اسلامی؛
3) تکمیل آزمایشگاه دادهکاوی در حوزه علوم اسلامی؛
4) تدوین و سازماندهی نظامهای اطلاعات و دانش اسلامی در حوزه اشاعه؛
5) تحقیق و تدوین استانداردهای حوزه مدیریت اطلاعات و دانش(ساختاری،طراحی،حفاظتی،محتوایی…)؛
6) مطالعات علمسنجی درحوزه علوم اسلامی (مصورسازی، مطالعات علمسنجی، ترسیم نقشه دانش و …)؛
7) تحلیل، طراحی و پیادهسازی پورتال پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛
8) پشتیبانی و توسعه سامانههای پژوهشکده مدیرت اطلاعات و مدارک اسلامی.
د.اهداف كوتاه مدت(2 ساله)
1) پشتیبانی، توسعه و بازطراحی پایگاه مدیریت اطلاعات جهت ارائه سرویسهای پژوهشی با رعایت استاندارهای محتوایی و فنی؛
2) راهاندازی آزمایشگاه دادهکاوی در حوزه علوم اسلامی؛
3) پیادهسازی پایگاه منابع علوم اسلامی و اتصال به پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی؛
4) تحلیل، طراحی و پیادهسازی پایگاه نمایه آیابت و روایات؛
5) مطالعات اولیه علمسنجی در حوزه علوم اسلامی؛
6) برگزاری همایش بینالمللیدرحوزه مدیریت دانش علوم اسلامی.
ه.برنامهها
1) برگزاری کارگاههای آموزشی پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی و کتابخانه دیجیتال؛
2) ورود به مباحث علمسنجی و تدوین طرح راه اندازی بخش/گروه/سامانه علمی سنجی دفتر تبلیغات اسلامی(تدوین اساسنامه، اهداف، وظایف، ساختار، طرح ها و برنامه ها، چشم اندازها و غیره)
3) پیادهسازی روشهای دادهکاوی و متن کاوی براساس طرحنامه دادهکاوی نوین علوم اسلامی(نمایهزنی ماشینی، موضوعبندیمنابع، پیشنهاد اصطلاحاتجدیدماشینی و …)؛
4) طراحی و پیادهسازی پلاگینهای پژوهشی پژوهشگاه در ورد؛
5) توسعه پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی و افزودن قابلیتهای جدید براساس نیاز پژوهشگران و اعضای هیات علمی؛
6) تکمیل و توسعه کتابخانه دیجیتال و ارائه خدمات پژوهشی به پژوهشگران و اعضای هیات علمی؛
7)ترسیم نقشه دانش حوزه علوم اسلامی براساس اصطلاحنامه و هستیشناسی.
و.محصولات و آثار:
پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی
این پایگاه کاملاً بومی با هدف سازماندهی و بازیابی اطلاعات حوزههای علوم اسلامی در چهار بخش اصطلاحنامه، فرهنگنامه، نمایه و منابع برپایه متدولوژیهای روز طراحی، پیادهسازی و در حال توسعه است.
در حال حاضر، نزدیک به یک میلیون رکورد اطلاعاتی در این پایگاه سازماندهی و قابل بازیابی است. نقطه عطف این پایگاه، علاوه بر رابط کاربری آسان و امکانات مدیریتی و کاربری انعطافپذیر، بکارگیری تکنیکها و ابزارهای متنکاوی، هوشمصنوعی و مدیریتدانش در زمینه سازماندهی و مدیریت اطلاعات است. این محصولات به آدرس thesaurus.isca.ac.ir در محیط وب قابل دستیابی است.
امکانات
چند محیطی(Multi UI)
چند سازمانی(Multi Organization)
چند زبانی(Multi lingual)
چند نقشی(Multi role)
امنیت بالا
مقیاس پذیری بالا
داشبوردهای مدیریتی و گزارش های تحلیلی روی تمامی سیستم ها
تغییرپذیری سیستم
بستری تخصصی برای سازماندهی اطلاعات برپایه اصطلاحنامه
قابلیت مدیریت چند اصطلاحنامهای
تعیین قوانین کنترل اطلاعات در زمان ثبت یا ویرایش اطلاعات
تصویب فرایندی رکوردهای اطلاعاتی
امنیت بالا با بکارگیری الگوریتمهای رمزنگاری
شناسایی رکوردهای اطلاعاتی مشابه
ادغام رکوردهای اطلاعاتی
گزارشهای متنوع خطی،آماری و گرافیکی از بخشهای مختلف
ارایه سرویس به نرمافزارهای مختلف
دارای پنل تخصصی
دارای سطوح مختلف دسترسی
تعیین نقشهای سلسلهمراتبی و تفویض اختیار
موتور جستجوی متمرکز جهت بازیابی اطلاعات در بخشهای مختلف
نمایش یکپارچه اطلاعات مرتبط به یک اصطلاح اعم از جزئیات اصطلاح، درختواره اصطلاح، فرهنگنامه، نمایه و منابع
نگهداری تمامی فعالیتهای صورت گرفته کاربران در پایگاه و تحلیل رفتار کاربران
دارای نظام ارزشیابی عملکرد افراد و اطلاعات
جهت کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به آدرس نشریه «https://thesaurus.isca.ac.ir» مراجعه نمایید.
پایگاه آیهیاب
این سامانه، آیات را براساس ترتیب سور از درون متون استخراج کرده و به صورت فهرست و نمایه به كاربران نشان داده میشود. هدف از ایجاد این پایگاه، استخراج آیات از متون اعم از کتاب، مقاله و… است که پس از استخراج میتوان آیه یا آیات مد نظر را به دو صورت جستجو از پاراگراف و جستجو از فایل مشاهده نمود. علاوه براین آیات موجود در متون را میتوان با استفاده از فرمت دلخواه انتخاب و در متن مشخص نمود. هدف نهایی از اين سامانه فرمت گذاری آیات در متون مختلف(کتب ، مقالات ، پایان نامه ها و…) است.
http://vf.isca.ac.ir
پایگاه روایت یاب
هدف از این پایگاه استخراج روایات از متون اعم از کتاب، مقاله و… است که پس از استخراج میتوانید روایت و یا روایات مورد نظر را به دو صورت جستجو از پاراگراف که پس از انتخاب و جستجو در ذیل جستجو مشاهده نمایید.
علاوه بر این، روایات موجود در متون را میتوانید با استفاده از فرمت خاص دلخواه انتخاب تا روایت را فرمت زده و در متن مشخص شود. با توجه به اینکه روایات معمولا در کتب دارای اعراب و بدون اعراب میباشند این برنامه قابلیت جستجوی هر دو مورد را دارا است.
ویژگیهای پایگاه
جستجو بدون تجزیه: در این قسمت اگر منبع روایت که در کدام کتاب آمده را بخواهید بدانید روایت را جستجو کرده و برای شما نمایش میدهد.تیک تجزیه برداشته میشود.
جستجو با تجزیه: در صورتی که بخواهید بدانید آیا عبارت انتخابی روایت است یا خیر و یا چنانچه کلمهای از روایت افتاده و یا غلط نوشته شده باشد آن را تجزیه کرده پنج کلمه پنج کلمه نمایش میدهد؟ در این صورت میبایست گزینه تجزیه تیک زده شود.
جستجو در پاراگراف (روایت همراه با پاراگراف): در صورتی که بخواهید بدانید در پاراگرافی؛ روایت و یا چند کلمه از روایت بکار رفته است باید پاراگراف را تایپ و یا کپی کرده و در منوی جستجو قرار داده شود و گزینه تجزیه تیک زده شود.
تکرار روایت در کتب دیگر: اگر چنانچه بخواهید بدانید که این روایت و یا قسمتی از این روایت در کتب احادیثی دیگر آمده است باید تیک این گزینه زده شود.
آرشیو نمایه روایات: در این قسمت شما می توانید کتابها و مقاله و… که قبلا به پایگاه داده بودید جهت استخراج روایات در اینجا فقط روایات آن کتاب را ببینید و دسته بندی نیز در این قسمت انجام می دهد.
پایگاه ویکی
پایگاه ویکی( wiki) علوم اسلامی حاوی طبقه بندی و سازماندهی اطلاعات علوم اسلامی بر اساس«اصطلاحنامه» میباشد و از این رهگذر در پیسازماندهی و مدیریت دانش اسلامی در محیط های مجازی و اینترنتی است که از وظایف اصلی پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی(وابسته به معاونت پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم) محسوب میگردد.
در این پایگاه، علاوه بر نمایش اصطلاحنامه بخشهای مختلف علوم اسلامی، مواردی چون« فرهنگنامه»، « نمایه موضوعی» و«مستندات منابع» بر اساس نظام اصطلاح نامه قابل دستیابی است که در یافتن مطالب مورد نظر و دسترسی به متن های موجود کمک شایانی به کاربران می نماید.
این پایگاه، در آغاز رشته تخصصی اصول فقه که اکثر مخاطبان آن را طلاب و اساتید حوزه های علمیه تشکیل می دهند، با قریب به 6000 اصطلاح در دستور کار خویش قرار داد و پس از موفقیت و استقبال فراوان مخاطبان آن ، رشتههای تخصصی دیگری هم چون: فقه با قریب به 50000 اصطلاح و علوم قرآنی با قریب به 10000 اصطلاح و جمعا قریب به 66000 اصطلاح نمایه ای را به همان منوال در اختیار کاربران بیشتری قرار داد.
همچنین حوزه دیگری به نام أعلام و شخصیتها در این پایگاه راهاندازی شد که حاوی بیش از 1001 شخصیت همراه با زندگی نامه اجمالی آنان می باشد و جهت مطالعه و بررسی بیشتر در دسترس کاربران قرار داده شد تا در صورت لزوم اقدام به ویرایش آن ها بنمایند.
http://wiki.isca.ac.ir/wiki/index.php
کتابخانه دیجیتال
نرم افزار کتابخانه دیجیتالی دفتر تبلیغات اسلامی در 1391 به عنوان اولین نرمافزار جامع یکپارچه کتابخانه، مرکز اسناد و آرشیو دیجیتال در کشور، با نگرشی نوین در زمینه نرمافزارهای کتابخانهای و اطلاعرسانی مبتنی بر استانداردهای بینالمللی به ویژه UNIMARC،Z39.50 و OAI ارائه شده است.
ویژگیها
27هزار رکورد کتاب
4 هزار مقاله فارسی
1860 نسخهخطی
42 هزار پایاننامه دانشگاهی
13 هزار پایاننامه حوزوی
9500 پایاننامه کشورهای اسلامی
از این تعداد، 15 هزار رکورد دارای منبع دیجیتال می باشد.
ایجاد ارتباط بین رکوردهای مختلف(ارتباط بین مقالات یک مجله، با منبع صوتی آن)؛
ذخیرهسازی اطلاعات در قالب استاندار مارک ایران (UNIMARC)؛
پشتیبانی از زبانهای بینالمللی(UNICODE)؛
نشانهگذاری رکوردها بر اساس استاندارد ISBD؛
ایجاد و مدیریت نوع مادههای مختلف از منابع شامل کتاب، مقاله، پایان نامه و طرحهای پژوهشی؛
مدیریت متمرکز اطلاعات کتابشناختی منابع و مواد کتابخانهای؛
ذخیرهسازی انواع مستندها به خط و زبانهای مختلف و بر اساس استاندارد مارک ایران در پایگاه مستند؛
پشتیبانی از اصطلاحنامههای چند زبانه و مدیریت آنها؛
مدیریت روابط و ارجاعات در پایگاه مستندات و اصطلاحنامه؛
پشتیبانی از قالبها و فرمتهای استاندارد ISO2709، XML، UNIMARC، Dublin Core و MODS؛
فیشبرداری در منابع متنی؛
کتابخانه شخصی با امکان گروهبندی، یادداشت و برچسبگذاری و جستجو.