به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی،کارگاه تخصصی «نوآوری تفسیری سوره صف» در چارچوب مدرسه «نوآوریهای تفسیری قائد شهید (قدس الله نفسه الزكيه)»، روز یکشنبه ۷ تیر ۱۴۰۵ در تالار کوثر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
در این نشست که با دبیری علمی حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد سلطانی همراه بود، حجتالاسلام والمسلمین سیدحامد علیزاده موسوی به تبیین الگوی جامع جهاد در سوره صف از منظر آیتالله خامنهای پرداخت.
استاد علیزاده موسوی با اشاره به جایگاه سوره صف در میان سُوَر مُسبّحات، آن را «مانیفست تشکیلاتی جبهه حق» خواند و تصریح کرد: در نگاه رهبر شهید، جهاد در این سوره نه یک حکم فقهیِ صرف، بلکه محور شبکهای مفهومی است که ایمان، نظم، صدق و تمدنسازی را به هم پیوند میزند.
وی در ادامه، مبانی هستیشناختی، انسانشناختی و معرفتشناختی الگوی جهاد را تشریح کرد و مؤلفههایی چون «انضباط تشکیلاتی و بنیان مرصوص»، «تطابق قول و فعل در مقام صدق»، «پیوند جهاد مالی و جانی»، «بصیرت تاریخی و جهاد تبیین» و «نصرتخواهی و ولایتپذیری» را به عنوان ارکان این الگو برشمرد. مدیر گروه مطالعات تطبیقی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن همچنین غایات سهگانه جهاد را در این سوره شامل رستگاری فردی و مغفرت، نصرت راهبردی و فتح قریب، و در نهایت غلبه تمدنی دین حق بر همه ادیان باطل (لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ) عنوان کرد.
بخش دیگری از این نشست به نقد رهیافت بافتگرایانه مستشرقان اختصاص یافت. استاد علیزاده با رد دیدگاه کسانی چون نولدکه و وات که جهاد را واکنشی عملگرایانه به شرایط سیاسی مدینه میپندارند، بر فراتاریخی بودن این مفاهیم و پیوند آن با توحید مکی تأکید کرد و الگوی «حواریون» در سوره را ابطالگر این رویکردهای تقلیلگرا دانست.
در پایان این کارگاه، حجتالاسلام والمسلمین یوسفیمقدم با اشاره به نوآوریهای تفسیری رهبر شهید، توجه ویژه ایشان به ابعاد اجتماعی جهاد و پیوند آن با نظامسازی را از شاخصترین برجستگیهای این تفسیر برشمرد. جلسه با پرسش و پاسخ حاضران به پایان رسید.