به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نشست علمی «نقش راهبردی امامین انقلاب و سید حسن نصرالله در تبیین و زمینهسازی ظهور» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر رحیم کارگر برگزار شد.
دکتر کارگر در این نشست با طرح این پرسش که آیا میتوان از مجموعه اندیشهها، مواضع و سیره امام خمینی(ره)، آیتالله خامنهای و شهید سید حسن نصرالله، نظریهای منسجم درباره زمینهسازی ظهور استخراج کرد، اظهار داشت: بررسی منظومه فکری و عملی این سه شخصیت برجسته جهان اسلام نشان میدهد که میتوان از آن با عنوان «نظریه زمینهسازی تمدنی ظهور» یاد کرد.
وی با اشاره به تحول بنیادینی که امام خمینی(ره) در مفهوم انتظار ایجاد کرد، گفت: در بخشی از تاریخ معاصر، انتظار بیشتر بهعنوان حالتی منفعلانه و فردی تفسیر میشد؛ اما امام خمینی(ره) با پیوند دادن مهدویت به مسئولیت اجتماعی، عدالتخواهی و تشکیل حکومت اسلامی، انتظار را از یک مفهوم فردی به پروژهای اجتماعی و تاریخی تبدیل کرد.
این استاد دانشگاه افزود: مهمترین دستاورد امام خمینی(ره) را میتوان «اجتماعیسازی انتظار» دانست؛ به این معنا که مبارزه با ظلم، دفاع از مستضعفان، تلاش برای تحقق عدالت و تشکیل حکومت دینی، نه در تعارض با انتظار، بلکه از لوازم و مقتضیات آن به شمار میرود.
وی در ادامه با تبیین دیدگاههای رهبر معظم انقلاب درباره مهدویت و انتظار، خاطرنشان کرد: آیتالله خامنهای این نگاه را از سطح اجتماعی به سطح تمدنی ارتقا دادهاند. در منظومه فکری ایشان، حرکت اسلامی مراحلی همچون انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی را طی میکند و انتظار نیز بهعنوان یک پروژه تمدنی تعریف میشود که از مسیر علم، فرهنگ، عدالت، معنویت و پیشرفت عبور میکند.
دکتر کارگر تأکید کرد: رهبر انقلاب مفهوم انتظار را از سکون و انفعال به حرکت تمدنی تبدیل کرده و با ترسیم مسیر خودسازی فردی تا مقابله با نظام سلطه، الگوی عملیاتی روشنی برای زمینهسازی ظهور ارائه دادهاند.
وی همچنین با اشاره به نقش شهید سید حسن نصرالله در عینیتبخشی به فرهنگ انتظار، اظهار داشت: در اندیشه سید حسن نصرالله، انتظار هرگز به معنای تسلیم در برابر ظلم نیست، بلکه جامعه منتظر باید عزتمند، مقاوم، مسئولیتپذیر و مدافع مظلومان باشد. از این منظر، مقاومت بخشی از فرهنگ انتظار و یکی از جلوههای عملی آن به شمار میآید.
ارائهدهنده نشست در بخش دیگری از سخنان خود، فرایند زمینهسازی ظهور را در قالب زنجیرهای از مراحل معرفت امام، خودسازی، یارسازی، جامعهسازی، امتسازی و تمدنسازی تبیین کرد و گفت: ظهور، نقطه اوج حرکت تاریخی جبهه حق است و هرچند تحقق نهایی آن به اراده الهی وابسته است، اما جامعه منتظر وظیفه دارد زمینههای پذیرش و تحقق آن را فراهم سازد.
وی در جمعبندی مباحث خود تصریح کرد: بر اساس نظریه زمینهسازی تمدنی ظهور، مهمترین وظیفه منتظران در عصر غیبت مشارکت فعال در فرایند انسانسازی، جامعهسازی و تمدنسازی بر پایه ارزشهای الهی است. امام خمینی(ره) انتظار را اجتماعی کرد، آیتالله خامنهای آن را در سطح تمدنی تبیین نمود و شهید سید حسن نصرالله انتظار را در میدان مقاومت و عزت امت اسلامی به نمایش گذاشت. میراث مشترک این سه شخصیت، ارائه الگویی از «انتظار فعال، مسئولیتپذیر و تمدنساز» است که میتواند مبنایی برای توسعه مطالعات مهدویت و آیندهپژوهی اسلامی باشد.