به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ، دکتر محمد باغستانی، مدیر گروه و عضو هیأت علمی گروه هنر و تمدن اسلامی این پژوهشکده، چهارمین پیام از مجموعه یادداشتهای خود با عنوان «ده پیام حکمرانی بایسته از ده روز نخست محرم، برای فرزندان ایرانجان» را منتشر کرد.
این یادداشت با عنوان «روز چهارم؛ حُرّیت و انتخاب نو» به بررسی نقش آزادی، شجاعت اصلاح و نوآوری در تحقق حکمرانی کارآمد میپردازد و با الهام از پیامهای عاشورا، ضرورت بازاندیشی در شیوههای مدیریت و حل مسائل جامعه را یادآور میشود.
دکتر باغستانی در ابتدای این یادداشت، حُرّیت را یکی از عناصر بنیادین حکمرانی کارآمد دانسته و تأکید میکند که حکمرانی بدون آزادی اندیشه و شجاعت اصلاح مسیر، در نهایت به رکود و فرسایش مدیریتی میانجامد. از نگاه او، حریت به معنای رهایی از عادتهای غلط و جسارت در انتخاب راههای تازه برای حل مسائل است.
وی با اشاره به پیامهای عاشورا مینویسد که محرم تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسهای برای تربیت انسانهای آزاد و مسئول است؛ انسانهایی که در بزنگاههای تاریخی، قدرت انتخاب راه درست را دارند و از ایستادن در برابر خطاها هراس ندارند.
دکتر باغستانی در ادامه خطاب به «فرزندان ایرانجان» تأکید میکند که هر ایرانی که بتواند برای حل مسئلهای در جامعه راهی نو بیابد، در حقیقت حُرّ زمانه خویش است؛ انسانی که با جسارت اندیشه و عمل، مسیر تازهای برای پیشرفت و اصلاح میگشاید.
این عضو هیأت علمی پژوهشکده اسلام تمدنی در بخش دیگری از این یادداشت، به نقد برخی ساختارهای پیچیده و فرساینده اداری پرداخته و نوشته است که زمان آن فرا رسیده است که جامعه از بوروکراسی بندهساز فاصله بگیرد و به سوی مشارکت آزادانه و مسئولانه مردم حرکت کند.
به گفته او، یکی از نشانههای بلوغ حکمرانی آن است که نظام اداره کشور بتواند زمینه حضور خلاقانه و مؤثر شهروندان، نخبگان و کنشگران اجتماعی را فراهم کند؛ حضوری که در آن ابتکار، سرعت تصمیمگیری و خلاقیت اجتماعی جایگزین کندی و فرسودگی ساختارهای سنتی شود.
دکتر باغستانی همچنین بر ضرورت انتخاب شتاب هوشمندانه در مسیر تحول تأکید کرده و مینویسد که جامعهای که به میراث فرهنگی و تاریخی خود آگاه است، هرگز در برابر مشکلات و بنبستها تسلیم نمیشود. از نگاه او، ملت ایران در طول تاریخ همواره در حال ساخت فرهنگ و تمدن بوده و همین روحیه خلاق و تمدنساز، امکان عبور از دشواریها را فراهم کرده است.
وی با اشاره به پیشینه تمدنی ایران، یادآور میشود که این سرزمین در قرنهای گذشته تجربه شکلگیری یکی از نخستین دولتهای بزرگ جهانی را داشته و در عرصه مدیریت تمدنی و فرهنگی نیز نقشآفرینی گستردهای در تاریخ جهان ایفا کرده است.
دکتر باغستانی در ادامه تأکید میکند که ایران همواره زادگاه آزادگان عرصه دانش، فرهنگ و تمدن بوده است. او مینویسد که در هر دوره تاریخی، این سرزمین نخبگان آزاداندیشی را پرورش داده که توانستهاند مرزهای دانش را گسترش دهند و نام خود را در تاریخ علم جهان ثبت کنند.
وی در این زمینه از چهرههای برجستهای همچون فارابی، ابنسینا، بیرونی و خوارزمی یاد میکند و مینویسد که این اندیشمندان با روحیه آزادگی و استقلال فکری، توانستند آثار ماندگاری در عرصه علم و تمدن جهانی بر جای بگذارند؛ آثاری که تا امروز نیز الهامبخش جریانهای علمی در جهان است.
به گفته این استاد حوزه هنر و تمدن اسلامی، یادآوری این میراث تاریخی نشان میدهد که فرهنگ ایرانی همواره با روحیه آزادی، خلاقیت و نوآوری پیوند خورده است و همین روحیه میتواند امروز نیز الهامبخش مسیرهای تازه در حکمرانی و توسعه کشور باشد.
دکتر باغستانی در پایان این یادداشت تأکید کرده است که محرم، تنها ماه سوگواری نیست، بلکه کلاسی برای آموختن حریت و آزادگی است؛ مدرسهای که به انسان میآموزد بندگی هیچ قدرتی جز خدا را نپذیرد و در مسیر حق، آزادانه و مسئولانه انتخاب کند.
او در جمعبندی پیام چهارم مینویسد که جامعهای که در مکتب محرم تربیت میشود، به جای تسلیم شدن در برابر رکود و بنبست، با شجاعت به سوی اصلاح، نوآوری و انتخابهای تازه حرکت میکند.