«تجربه تلخ اندلس»

دکتر حمیدرضا مطهری(رئیس پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

ضرورت هشدار به کشورهای مسلمان به ویژه کشورهای عرب خلیج فارس

یکی از مهم‌ترین نکات ضرورت یادآوری تاریخ اسلام و مواجهه مسلمانان با دشمنان و چگونگی از دست رفتن سرزمین‌های اسلامی است. این نکته برای ملت‌های عرب برای اعمال فشار بر حاکمانشان می‌تواند اثرگذار باشد.

مسلمانان اندلس در دوران ملوک الطوایفی دچار حکومت‌ها و حاکمان ضعیفی شدند که تنها به منافع و مطامع خود می‌اندیشیدند برای حفظ حکومت لرزان خود به جای اتحاد با دیگر مسلمانان دست اتحاد و دوستی به سوی دشمنان مسیحی دراز می‌کردند و آنان نیز با همین بهانه و البته با هدف تصرف قلمرو مسلمانان به این حاکمان روی خوش نشان داده و در ادامه نه تنها آنان را برنتابیدند، که هزینه جنگ را نیز از آنان گرفتند و آنان را دست نشانده و خراجگزار خود کردند.

نمونه بارز اینان بنی هود بودند که با کاستیل (کاستیل که در منابع عربی با عنوان قشطاله از آن یاد می‌شود، از حکومت‌های قدرتمند مسیحی در همسایگی بنی هود بودند) برای ضربه زدن به دیگر حکومت‌های مسلمان مانند بنی ذی النون از کاستیل یاری خواستند و برای رسیدن به این هدف هدایا و حراج فراوانی به آنها دادند. جالب آن که حکومت‌های ضعیف دیگر مانند بنی ذی النون و بنی عباد نیز تلاش می‌کردند با ارسال هدایا و خراج حمایت کاستیل را به دست آورند اما حکومت کاستیل هیچ وقت قانع نشده و همواره بیشتر طلب می‌کرد و نه تنها حمایتی از آنها نکرد بلکه برای تحقق اهداف خود به اختلاف میان آنها نیز دامن می‌زد.

چقدر به رابطه امروز آمریکا و جهان عرب شبیه است.بعد از این همه تحمل هزینه از جانب آنان و دادن سرزمین برای ایجاد پایگاه در این کشورها در زمان جنگ نه تنها حمایت نشدند بلکه برخی شخصیت‌های آمریکا با وقاحت تمام از ضرورت مشارکت بیشتر آنان سخن گفته‌اند. لیندسی گراهام به کشورهای عرب گفته اگر می‌خواهند هم پیمان آمریکا باشندباید به نبرد علیه ایران بپیوندند. او گفته آمریکا قرار نیست فقط برای جنگیدن به خاورمیانه بیاید. گویا فراموش کرده که آنها قسمتی از سرزمین خود را در اختیار آمریکا قرار داده‌اند. فراموش کرده برخی کشورها چه هدایای گران‌بهایی به آمریکایی‌ها دادند که نمونه آن هواپیمای لوکس اهدایی امیر قطر به ترامپ بود.
به راستی چقدر تلخ است که کشورهای مسلمان از تجربه تلخ اندلس درس نمی‌گیرند.