به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، همزمان با فرارسیدن هفته دفاع مقدس، سلسلهنشستهای علمی با هدف بازخوانی و بررسی ابعاد تاریخی، فکری، اجتماعی و گفتمانی دفاع مقدس و تبیین مفاهیم مرتبط با جنگ، صلح، استقلال و مقاومت برگزار میشود.
دکتر عباسعلی نصرآبادی، رئیس اداره امور پژوهشی اداره کل پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، با اشاره به اهمیت برگزاری برنامههای علمی در مناسبتهای ملی و تاریخی اظهار کرد: هفته دفاع مقدس فرصت مناسبی برای بازخوانی علمی و پژوهشی یکی از مهمترین مقاطع تاریخ معاصر ایران است؛ مقطعی که ابعاد آن تنها به عرصه نظامی محدود نمیشود و میتوان آن را از منظرهای تاریخی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اندیشهای مورد بررسی قرار داد.
وی افزود: برگزاری نشستهای علمی با حضور پژوهشگران و صاحبنظران، زمینهای برای طرح پرسشهای بنیادین درباره چرایی، ماهیت و پیامدهای جنگ تحمیلی و همچنین بررسی مفاهیمی همچون استقلال، دفاع، صلح و مقاومت فراهم میکند و میتواند به شکلگیری گفتوگویی علمی و مستند درباره تجربه دفاع مقدس منجر شود.
نصرآبادی ادامه داد: در همین راستا، سه نشست علمی با موضوعات متنوع و با حضور استادان و پژوهشگران حوزههای تاریخ، اندیشه و مطالعات اجتماعی برگزار خواهد شد که هر یک از زاویهای متفاوت به موضوع دفاع مقدس و مقاومت میپردازند.
«جنگ تحمیلی یا دفاع همهجانبه از استقلال؟»
نخستین نشست علمی با عنوان «جنگ تحمیلی یا دفاع همهجانبه از استقلال؟» با ارائه دکتر محمد باغستانی برگزار میشود.
این نشست با رویکردی تحلیلی به بررسی ماهیت جنگ تحمیلی و نسبت آن با مفهوم استقلال ملی اختصاص دارد و تلاش میکند با نگاهی تاریخی و انتقادی، ابعاد مختلف مواجهه جمهوری اسلامی ایران با جنگ تحمیلی را مورد توجه قرار دهد.
در این نشست، مفهوم دفاع صرفاً از منظر نظامی بررسی نمیشود، بلکه نسبت میان دفاع، استقلال، حاکمیت ملی و صیانت از هویت و منافع کشور نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت. طرح این موضوع میتواند زمینهای برای فهم دقیقتر شرایط تاریخی و اجتماعی حاکم بر دوران جنگ و نحوه شکلگیری گفتمان دفاع در جامعه ایران فراهم کند.
«جنگ یا صلح؛ مساله کدام است؟»
دومین نشست علمی با عنوان «جنگ یا صلح،مساله کدام است؟» با ارائه دکتر واسعی برگزار خواهد شد.
این نشست به بررسی نسبت میان دو مفهوم جنگ و صلح اختصاص دارد و با طرح این پرسش که چگونه میتوان رابطه میان دفاع و صلح را در چارچوبی نظری و تاریخی تحلیل کرد، به یکی از مسائل مهم در مطالعات جنگ و صلح میپردازد.
بررسی مفهوم صلح، اهداف دفاعی، پیامدهای جنگ و چگونگی شکلگیری گفتمان صلح در بستر منازعات نظامی، از جمله محورهایی است که میتواند در این نشست مورد بحث و بررسی قرار گیرد. این موضوع همچنین فرصتی برای تأمل در این پرسش فراهم میکند که آیا دفاع در برابر تجاوز میتواند در چارچوب تلاش برای دستیابی به صلح پایدار تحلیل شود و چه الزامات فکری و اجتماعی برای چنین تحلیلی وجود دارد.
«مقاومت در اندیشه رهبر شهید»
سومین نشست علمی نیز با عنوان «مقاومت در اندیشه رهبر شهید» و با ارائه دکتر سیدعلینقی ایازی برگزار میشود.
در این نشست، مفهوم مقاومت از منظر اندیشه و سیره رهبران شهید مورد بررسی قرار خواهد گرفت و تلاش میشود ابعاد فکری و گفتمانی این مفهوم در منظومه اندیشه انقلاب اسلامی مورد واکاوی قرار گیرد.
مفهوم مقاومت، یکی از مفاهیم محوری در ادبیات سیاسی و اجتماعی پس از انقلاب اسلامی به شمار میرود و بررسی ریشهها، مبانی و کارکردهای آن میتواند به درک دقیقتر تحولات فکری و اجتماعی شکلگرفته در دهههای گذشته کمک کند.
برگزاری این نشستها در چارچوب برنامههای علمی هفته دفاع مقدس، زمینهای برای پیوند میان مناسبتهای تاریخی و فعالیتهای پژوهشی فراهم میکند و میتواند فرصتی برای طرح دیدگاههای علمی و ایجاد گفتوگویی میان پژوهشگران، استادان و علاقهمندان حوزه تاریخ و اندیشه انقلاب اسلامی باشد.
رئیس اداره امور پژوهشی اداره کل پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در پایان تأکید کرد: توجه به ابعاد علمی و پژوهشی دفاع مقدس، علاوه بر پاسداشت خاطره و تجربه تاریخی این دوره، میتواند به شناخت عمیقتر نسل امروز از مفاهیمی همچون استقلال، دفاع، صلح و مقاومت کمک کند و زمینه را برای بازخوانی این مفاهیم در پرتو مسائل و تحولات روز فراهم سازد.