شکست در اعتماد به غرب
یکی از بنیادیترین هشدارهای راهبردی رهبر شهید به کارگزاران و سیاستگذاران کشور، پردهبرداری از «توهمِ نجات از بیرون» بود. ایشان با درک عمیق از ماهیتِ استکبار جهانی، همواره تأکید داشتند که گره زدن سرنوشت اقتصاد، امنیت و پیشرفت کشور به همراهی غرب، نه تنها یک راهکار صحیح برای حل مشکلات نیست، بلکه یک خطای محاسباتی بزرگ است که امنیت ملی را در معرض مخاطره قرار میدهد. این نگاه انتقادی، ریشه در تجربه تاریخی چند صد سالهی ملت ایران دارد؛ از قراردادهای استعماری در دوران قاجار و پهلوی تا تجربههای تلخ نفوذ و فشار در دهههای پس از انقلاب، همگی نشاندهندهی این واقعیت هستند که نظام سلطه، تداوم سلطهگری را در گرو تضعیف ارادهی ملی ایران میبیند.
در پارادایم فکری رهبر شهید، اعتماد به غرب اساساً یک معاملهی نامتوازن است. ایشان بارها تبیین کردند که در قاموس سیاستورزی نظام سلطه، «همکاری» جایگاهی ندارد؛ مگر آنجا که منافع آنها تأمین شود. از اینرو، هرجا که کشور برای حل چالشها به بیرون امید بست، نه تنها با گشایش مواجه نشد، بلکه با ابزارهای جدیدی برای فشار و تحریم روبرو گشت. در مقابل، ایشان «خوداتکایی» را تنها راه عبور از گردنههای سخت میدانستند؛ چرا که هرگاه این ملت، بدونِ نگاه به دستانِ دشمن، بر توانِ جوانان و ظرفیتهای داخلیِ خود تکیه کرد، مسیر پیشرفت و موفقیت هموار شد.
رهبر شهید در تبیینِ این تجربهی عبرتآموزِ ملی، چنین میفرمایند: «در این دولت معلوم شد که اعتماد به غرب جواب نمیدهد؛ به ما کمک نمیکنند و هر جا بتوانند ضربه میزنند؛ آنجایی که ضربه نمیزنند، آنجایی است که امکانش را ندارند؛ هر جا امکان داشتهاند ضربه زدهاند؛ این تجربهی بسیار مهمّی است. مطلقاً نبایستی برنامههای داخلی را به همراهی غرب موکول کرد و منوط کرد، چون قطعاً شکست میخورَد، قطعاً ضربه میخورَد. شماها هم هر جایی که کارهایتان را منوط کردید به [همراهی] غرب، ناموّفق ماندید؛ هر جایی که بدون اعتماد به غرب، خودتان قد عَلَم کردید و حرکت کردید موفّق شدید.» (بیانات در آخرین دیدار رئیسجمهور و هیئت دولت دوازدهم، 1400/05/06)
این تحلیل دقیق رهبر شهید، فراتر از یک گزارهی سیاسی، یک «سند عبرت» است. ایشان با بیان صریح این مطلب، راهبرد عملیاتی کشور را مشخص کردند؛ برنامهریزیهای داخلی باید کاملاً از پیوند خوردن با ارادهی غرب مصون بمانند. به اعتقاد ایشان، رمز بقا و پیشرفت، نه در جلب رضایت دشمن، بلکه در تقویت ساخت درونی قدرت و اتکای حداکثری به ایمان و توانمندیهای بومی است؛ مسیری که در آن، عزت ملی قربانی توافقات شکننده نمیشود.