به گزارش روابط عمومی پزوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در نشست علمی «فضای مجازی، اقتصاد توجه و ساختار شادیهای ساختگی»، دکتر وحید شریفی، محقق رسمی پژوهشکده اسلام تمدنی، به تحلیل ابعاد فرهنگی، اقتصادی و روانشناختی تولید شادی در فضای دیجیتال پرداخت.
دکتر شریفی با اشاره به تحول ساختاری تولید و مصرف در بسترهای آنلاین گفت: فضای مجازی از یک سو با کاهش هزینههای مبادله و گسترش بازارهای دیجیتال، ساختار سنتی اقتصاد را متحول کرده، اما از سوی دیگر، اقتصاد توجه را بر محور جلب سریع و مداوم نگاه کاربران استوار ساخته است.
وی توضیح داد: در این سازوکار، محتوای شادیزای ساختگی – از چالشهای شاد اما سطحی تا فیلترهای شادمانه و روایتهای اغراقآمیز از خوشبختی مصرفمحور – به کالایی راهبردی تبدیل شده است. این محتواها به دلیل جذابیت فوری، چرخهای از مصرف سریع و وابستگی احساسی ایجاد میکنند.
محقق رسمی پژوهشکده اسلام تمدنی افزود: این شادیهای از پیش طراحیشده، که کارکردی شبهدارویی پیدا کردهاند، وابستگی عاطفی کاربران را به جریان بیوقفه دادههای مثبت اما غیرواقعی افزایش میدهند. در نتیجه، ظرفیت زیباییشناختی و روایی شادیهای اصیل و ماندگار – شادیهایی که ریشه در تجربههای زیسته جمعی، همدلی و معناهای غیربازاری دارند – تضعیف میشود.
وی تأکید کرد: این روند، با معماری هدفمند احساسات کاذب، اقتصاد مجازی را به نیرویی بازدارنده در برابر بلوغ فرهنگی و تابآوری روانی جامعه تبدیل کرده و ضروری است مطالعه و سیاستگذاری دقیقتری برای مدیریت این وضعیت صورت گیرد.