دسترسی سریع |

جامعه‌شناسی دفاع در قرآن؛ از کنش نظامی تا حفظ پویایی ارزشی امت

دکتر سیدعلی نقی ایازی: دفاع در منطق وحی، یک سازوکار اجتماعیِ چندلایه برای صیانت از هویت، عدالت و توازن ارزش‌هاست؛ مسئولیتی جمعی که بر ایمان، آگاهی، صبر و مشورت استوار می‌شود.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نشست «جامعه‌شناسیِ دفاع در قرآن» با ارائه دکتر سیدعلی نقی ایازی، مدیرگروه و عضو هیأت علمی گروه قرآن و مطالعات اجتماعی پژوهشکده اسلام تمدنی برگزار شد.

دکتر ایازی در این نشست، دفاع را در منظومه قرآنی پدیده‌ای فراتر از یک کنش صرفاً نظامی دانست و تأکید کرد: جامعه‌شناسیِ دفاع در قرآن بر مدار فهمِ اخلاقی و ساختاریِ پویاییِ امت در برابر تهدیدات مادی و معنوی شکل می‌گیرد.

وی با اشاره به آیاتی چون حج 39–40 و بقره 251 توضیح داد که دفاع در منطق وحی، جلوه‌ای از سنت الهیِ «دفع فساد به‌وسیله صالحان» است؛ سنتی که کارکرد آن حفظ ساختار اجتماعی در برابر نیروهای تباه‌کننده و برهم‌زننده نظم ارزش‌هاست.

به گفته این عضو هیأت علمی، قرآن دفاع را مسئولیت جمعی می‌داند، نه امتیاز صاحبان قدرت. افزون بر این، با پیوند دادن آن به مفاهیمی همچون صبر، تقوا و مشورت در آیه شوری 38، دفاع را به الگویی از امنیت اجتماعیِ ایمانی تبدیل می‌کند؛ الگویی که در آن، هویت جامعه نه فقط با ابزارهای سخت بلکه به کمک ایمان، آگاهی و عدالت محافظت می‌شود.

دکتر ایازی تأکید کرد: در نگاه قرآنی، سازوکار دفاعیِ جامعه تنها بقای فیزیکی را تضمین نمی‌کند بلکه پاسدار پویایی ارزشی و فرهنگی امت است. از این منظر، دفاع تجلی نظم معنوی در برابر بی‌نظمی تمدنی و تهدیدات چندبعدی است؛ سازوکاری که با مشارکت آگاهانه جامعه، به انسجام و شکوفایی آن مدد می‌رساند.

آخرین اخبار