به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مقاله پژوهشی «مرجعیت قرآن در تنظیم روابط اجتماعی جامعۀ توحیدی با تأکید بر امکان تحقق اجتماعی و بررسی موانع آن» نوشته دکتر سیدمحسن میرسندسی، استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در شماره ۱۱۸ فصلنامه علمی ـ پژوهشی «پژوهشهای قرآنی» منتشر شد.
این پژوهش به بررسی جایگاه قرآن بهعنوان مرجع اصلی در تنظیم و هدایت روابط اجتماعی در جامعه توحیدی میپردازد و نشان میدهد که با ظهور اسلام و نزول آیات قرآن، مفهوم توحید به محور بنیادین تعالیم نبوی تبدیل شد؛ مفهومی که بهتدریج ساختارهای قبیلهای پیش از اسلام را به روابط اجتماعی مبتنی بر ایمان به خداوند تغییر داد.
نویسنده با بهرهگیری از روش تحلیل محتوای کیفی، الگوی روابط اجتماعی مبتنی بر توحید را در دو سطح عوامل «ایجابی» و «سلبی» تحلیل کرده است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که قرآن کریم برای شکلدهی به جامعهای توحیدی، مجموعهای از راهبردهای ایجابی از جمله تقویت پیوند برادری میان مؤمنان، هوشیاری در برابر کنشهای منافقان، آمادگی در برابر تهدید دشمنان و تنظیم سنجیده روابط با اهلکتاب را پیشنهاد میکند.
در مقابل، آموزههای قرآنی مؤمنان را از برخی رفتارهای بازدارنده نیز برحذر میدارد؛ از جمله انفعال در برابر دشمنان، تأثیرپذیری از محیطهای استکباری و طاغوتی و شکلگیری روابط گرم و عمیق با کافران.
بر اساس نتایج این پژوهش، تنظیم روابط اجتماعی در پرتو آموزههای قرآن نهتنها به تقویت همبستگی و هویت اجتماعی مؤمنان میانجامد، بلکه میتواند بسترهای لازم برای تحقق عینی جامعهای مبتنی بر توحید را فراهم کند؛ جامعهای که در آن روابط انسانی بر پایه ایمان، مسئولیتپذیری و مرزبندی ارزشی شکل میگیرد.