دسترسی سریع |

از «الزام اجتماعی» تا «انتخاب فردی»: قرائت جدید از رابطه انسان مدرن با قرآن؛

نشست علمی «قرآن در زیست‌جهان مدرن» نقش تازه متن مقدس در زندگی مسلمانان را واکاوی کرد

دکتر محمدمسعود سعیدی: در جهان مدرن (سکولاریزاسیون، شهری‌شدن، رسانه‌ای‌شدن، فردگرایی، پرسرعت‌شدن زندگی)، رابطۀ افراد با قرآن ممکن است از حالت سنتی و نهادی فاصله گرفته و به سمت تجربه‌های شخصی‌تر، گزینشی‌تر و رسانه‌ای‌تر برود.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نشست علمی «قرآن در زیست‌جهان مدرن: بازتعریف نقش متن مقدس در زندگی روزمرۀ مسلمانان» با ارائه دکتر محمدمسعود سعیدی، عضو هیأت علمی گروه قرآن و مطالعات اجتماعی پژوهشکده اسلام تمدنی، به بررسی تأثیر فرایندهای مدرن‌شدن بر شیوۀ مواجهه افراد با متن مقدس و پیامدهای آن برای دینداری و اقتدار دینی پرداخت. دبیری علمی نشست را مجتبی فانی بر عهده داشت.

دکتر سعیدی با اشاره به اینکه در گذشته قرآن عمدتاً در بسترهای نهادی همچون مسجد، مدرسه، مجالس دینی و نهاد روحانیت فهم و تفسیر می‌شد، توضیح داد: «در زیست‌جهان مدرن، مواجهه با قرآن از مسیرهای سنتی فاصله گرفته و به سمت تجربه‌های شخصی‌تر، فردمحور و رسانه‌ای‌شده حرکت کرده است.»

به گفته ی وی، اپلیکیشن‌های قرآنی، شبکه‌هایی چون اینستاگرام و یوتیوب، و پادکست‌ها امکان مواجهۀ مستقیم و بی‌واسطه افراد با متن مقدس را فراهم کرده و در نتیجه مرجعیت دینی متکثر و تفسیرهای فردی پررنگ‌تر شده است. این دگرگونی باعث شده فهم قرآن از یک «الزام اجتماعی» به «انتخاب فردی» نزدیک شود.

در این نشست همچنین این پرسش‌های محوری طرح شد که این تحولات چه پیامدهایی برای دینداری روزمره مسلمانان، ساختار اقتدار دینی، هویت دینی و نسبت دین با عرصۀ عمومی به همراه دارد؛ مسائلی که به گفته پژوهشگران می‌تواند مسیرهای تازه‌ای در مطالعات قرآنی و اجتماعی بگشاید.

آخرین اخبار