حجت‌الاسلام نجف لک زایی:

دردهای جامعه ایران با علوم انسانی‌های اسلامی قابل حل هستند

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بیان کرد: در ایران معاصر در رقابتی که بین نظریات علوم انسانی اسلامی و علوم انسانی‌های غیراسلامی وجود داشته است، پیوسته علوم انسانی‌ اسلامی موفق شده‌ که برای دردهای جامعه ایران راه حل ارائه دهد.

به گزارش  روابط  عمومی پژوهشگاه علوم و فرهتگ اسلامی به نقل از خبرنگار ایکنا، سومین نشست تخصصی «آینده‌ علوم انسانی» امروز چهارشنبه ۳۱ خرداد از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد. حجت‌الاسلام والمسلمین نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در این نشست با موضوع «آینده تحول در علوم انسانی» سخنرانی کرد که در ادامه می‌خوانید: 

آیا می‌توانیم از علوم انسانی مطلق صحبت کنیم؟ آیا علوم انسانی داریم و سپس زیرمجموعه آن، علوم انسانی اسلامی است؟ نمی‌توانیم از علوم انسانی مطلق صحبت کنیم، چون دارای علوم انسانی لیبرالیستی، کمونیستی، فمینیستی و اسلامی و... هستیم و این پروژه‌ها در همه جای دنیا دنبال می‌شود، زیرا علوم انسانی در سه بخش از چهار ساحت اثرگذار علم شامل جهان‌بینی، باید و نبایدها و آرای ارادی، سبک زندگی، رویکرد هنجاری و ارزشی دارد؛ یعنی جهان‌بینی بر ایدئولوژی و ایدئولوژی بر سبک زندگی تأثیر می‌‌گذارد. حوزه چهارم نیز مهارت‌هاست که تجربه سهم بسیاری در آن دارد. البته اسلام بهره‌گیری از تجارب را منع نکرده است.


راهکارهای علوم انسانی اسلامی
صحبت کردن در مورد آینده کار سختی است، چون با پیچیدگی‌ زیادی مواجه هستیم، اما می‌توانیم با برخی مبانی و تلفیقی از رویکرد قیاسی و استقرایی، سناریوهایی را در مورد آینده پیش‌بینی کنیم. نکته اول این است که هرکدام از علوم انسانی، وقتی با اقبال روبه‌رو می‌شوند که جوامع مختلف احساس کنند برای مشکل آنها راه ‌حل ارائه داده است. به عبارت دیگر توفیق یک رویکرد دانشی، ارتباطی وثیق با تأمین نیازهای واقعی جوامع انسانی دارد. از این منظر، در ایران معاصر و در دویست سیصد سال اخیر، در رقابتی که بین نظریات علوم انسانی اسلامی با علوم انسانی‌های غیر اسلامی وجود داشته، پیوسته این علوم انسانی‌ اسلامی موفق شده‌اند که برای دردهای جامعه ایران راه حل ارائه دهند. مردم هم از این راه‌حل‌ها استقبال کرده‌اند؛ مثلاً وقتی به دوره صفویه نگاه می‌کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که مکتب اهل بیت(ع) است که نیازهای نرم‌افزاری صفویان را برآورده می‌کرد.

در زمان جنگ‌های ایران و روس هم فتوای جهاد جامعه را به حرکت درآورد. همچنین حکم مراجع جلوی بسیاری از قراردادهای استعماری همانند قرارداد تنباکو را گرفته است. در انقلاب مشروطه هم اندیشه‌های برخاسته از رویکردهای غیر اسلامی نمی‌تواند توفیق پیدا کند و آیت‌‌الله نائینی و جمع دیگری از علما با رویکرد اسلامی به نظریه‌پردازی می‌پردازند و به توفیق مشروطیت کمک می‌کنند. در انقلاب اسلامی نیز نظریه ولایت فقیه و حکومت اسلامی حضرت امام(ره) مورد اقبال قرار گرفت.  


لوازم موفقیت علوم انسانی‌
با این کارنامه اجمالی، اگر بخواهیم آینده را پیش‌بینی کنیم، با چند شاخص می‌توانیم درباره آینده قضاوت کنیم که تعیین‌کننده خواهند بود کدام علوم انسانی مورد استقبال قرار بگیرد. اولین خصوصیت، فرابخشی بودن است. آن علم انسانی مورد اقبال قرار می‌گیرد که تعداد بیشتری از انسان‌ها را پوشش دهد و قرائت‌هایی از علوم انسانی که جامعه را به دو بخش تقسیم می‌کنند؛ مثلا علوم انسانی‌هایی که بر تبعیض نژادی تأکید می‌کنند توفیقی نخواهند داشت. لذا علوم انسانی اسلامی به این دلیل که مخاطب خود را انسان در مقیاس جهانی قرار داده است توفیق بیشتری خواهد داشت.

خصوصیت دیگر عادلانه به نظر رسیدن است؛ یعنی رویکردی مورد اقبال قرار می‌گیرد که مردم آن دانش و نظریه را عادلانه تلقی کنند. کارآمد بودن، پاسخگویی به مسائل جدید، اعتبار داشتن و در دسترس بودن، دیگر مواردی هستند که در آینده علوم انسانی‌ها از جمله علوم انسانی اسلامی مؤثر هستند. کسانی که در این عرصه گام برمی‌دارند نباید ناامید شوند، چون اگر کار خود را به درستی انجام دهیم، نصرت الهی شامل حال ما خواهد شد.

منبع:خبرگزاری ایکنا
كلمات كليدي : سومین نشست تخصصی «آینده‌ علوم انسانی» , حجت الاسلام دکتر نجف لک زایی

تاریخ خبر: 1402/3/31 چهارشنبه
تعداد بازدید کل: 3577 تعداد بازدید امروز: 3
 
امتیاز دهی
 
 

[Part_Lang]
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 3578
Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما