پژوهشکده فلسفه و کلام:

جاودانگی بر پایه داده‌های عام عقل

کتاب جاودانگی بر پایه داده‌های عام عقل به قلم حجت الاسلام والمسلمین دکتر امیر دیوانی منتشر شد. این کتاب در شمارگان 350 نسخه و در 228  صفحه و به قیمت 500000  ریال از سوی نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی روانۀ بازار کتاب شده است.

معرفی کتاب جاودانگی ب پایه داده‌های عام عقل

مسئلۀ جاودانگی انسان موضوعی مهم در فلسفه است و متفکران برای اثبات استدلالی زندگی پس از مرگ، شیوه‌های متفاوت و روش‌های متعددی پیموده‌اند. در یکی از این شیوه‌ها، نقطۀ عزیمت استدلال‌ها بر ساختار وجودی انسان قرار می‌گیرد. در این روش در کنار بدنِ انسان هویت دیگری مطرح می‌شود که نفس یا روح یا ذهن خوانده می‌شود. روش دیگر، پرداختن به مطالعۀ جهان و موجودات جهان است تا نمونه‌هایی به‌منزلۀ نقطۀ عزیمت برای تبیین امکان زندگی پس از مرگ یافت شود و روش سوم، پرداختن به اندیشه‌های طبیعت نوع انسانی یا طبیعت عقل است تا به زندگی پس از مرگ و نیز جهان پس از مرگ عبور شود.

در اثر پیش‌رو که به قلم محقق ارجمند حجت الاسلام والمسلمین جناب استاد دکتر امیر دیوانی نگارش یافته است، نویسنده استدلال‌هایی از نوع احتجاج بر اثبات جاودانگی انسان آورده‌اند. احتجاج نوعی از استدلال عقلی است که بی‌واسطه یا با واسطۀ اندک بر داده‌های عام عقل تکیه دارد. ویژگی این‌گونه استدلال‌ها دسترس‌پذیر بودن آنها برای همگان و ورود سریع آنها به اذهان است. این کتاب در آستانۀ همایش بین‌المللی «جاودانگی نفس در اسلام و مسیحیت» و در زمرۀ کتاب‌های ذیل این همایش منتشر می‌گردد.

چکیدۀ کتاب جاودانگی بر پایۀ داده‌های عقل

تحقیق یا استدلال بر زندگی پس از مرگ، شیوه‌های متفاوتی دارد. هر کدام از این شیوه‌ها مزایایی دارد و ممکن است یکی از آن‌ها برای شخصی مفیدتر و زودیاب‌تر باشد. یک شیوه، نقطۀ عزیمت استدلال‌ها را بر ساختار وجودی انسان قرار می‌دهد. در این شیوه در کنار بدنِ انسان هویت دیگری مطرح می‌شود که نفس، روح و ذهن و ... خوانده می‌شود. معمولاً در این روش استدلالی به نوعی میان احکام بدن و احکام هویت غیربدنی فرق نهاده می‌شود؛ تفاوتی که در زندگی و مرگ آشکار می‌شود. مرگ بدن، زندگی هویت دیگر را مختل نمی‌کند.

شیوۀ دیگر، پرداختن به مطالعۀ جهان و موجودات جهان است تا نمونه‌هایی به‌منزلۀ نقطۀ عزیمت برای تبیین امکان زندگی پس از مرگ یافت شود. یافتن نقطۀ اصلی شروع زندگی در جهان طبیعت، مخصوصاً مطالعۀ کرۀ زمین، می‌تواند نمونه‌ای از این مطالعه باشد. نمونۀ ممکن دیگر مطالعۀ پدیده‌هایی چون به خواب رفتن یا آمدن فصول مختلف است.

شیوۀ دیگر، پرداختن به اندیشه‌های طبیعت نوع انسانی یا اندیشه‌های طبیعت عقل است تا با تشخیص فرق میان این اندیشه‌ها، که در مرز طبیعت نیستند، با اندیشه‌های دیگر این موجود، که در مرزهای طبیعت‌اند، به سوی زندگی پس از مرگ و نیز جهان پس از مرگ عبور شود.

استدلال‌های به‌کار گرفته در این کتاب از نوع احتجاج است؛ احتجاج نوعی از استدلال عقلی است که بی‌واسطه یا با واسطۀ اندک بر داده‌های عام عقل تکیه دارد؛ خاصیت این قبیل استدلال‌ها دسترس‌پذیر بودن آن‌ها برای همگان و ورود سریع آن‌ها به اذهان است. فصل اول این کتاب تبیین تفصیلی این مسأله را بر عهده دارد.

فصل دوم بر پایۀ فصل اول تنظیم شده است. در این فصل تبیین هماهنگی اصول دین با اصول عام عقل در نهادهای کرداری به انجام رسیده است. محتوای این فصل خواننده را برای مقصد اصلی این کتاب، که استدلال‌های احتجاجی بر ضرورت زندگی پس از این زندگی است، آماده می‌کند.

در فصل سوم، اولین استدلال احتجاجی بر جاودانگی ارائه شده است که بر پایۀ تصدیق صدق محض است که یک تصدیق ضروری عقل است. این استدلال عام و شامل است و می‌توان همۀ آموزه‌های دین را بر حسب آن مدلل ساخت.

فصل چهارم عهده‌دار استدلال احتجاجی بر جاودانگی بر پایۀ داده‌های عام عقل عملی یا قانون اخلاق است. در این فصل نشان داده می‌شود که مفاهیم عام و آشنای عقل عملی برای پرسش از زندگی پس از مرگ و پرسش از جهان پس از این جهان پاسخی را در دسترس طبیعت عقل و در نتیجه در دسترس همۀ عقول قرار داده است.

فصل پنجم استدلال احتجاجی بر جاودانگی بر پایۀ تشبیه مرگ به پدیدۀ آشنای خواب است. هرچند این احتجاج از یک تشبیه آغاز می‌شود ولی می‌کوشد تا خود را به مرتبۀ تمثیل ودر نهایت به مرتبۀ استنباط علت تام برساند و بدین‌گونه استدلال خطابی را استدلال برهانی گرداند.

فصل ششم یک استدلال احتجاجی است که برای نخستین بار ارائه شده یا تفصیل داده شده است. این استدلال از تأمل بر دورۀ شکل‌گیری بدن آغاز و به ساحت اندیشه امتداد یافته ودر نهایت خود را به زندگی پس از مرگ رسانده است.

سرانجام فصل هفتم استدلالی احتجاجی از راه مطالعۀ زیستی طبیعت است تا نشان داده شود که نوعی از زندگی تجدیدشده یا زندگی پس از تباهی آن در موجودات طبیعت، یعنی زمین و موجودات زندۀ آن، واقع می‌شود.

هر فصل به گونه‌ای نوشته شده است که بدون نیاز به فصل‌های دیگر خوانده شود؛ بر این اساس، فصل‌های سوم تا هفتم، که به احتجاج‌های ناظر به جاودانگی می‌پردازد، شروعی با نام چکیده و پایانی با نام نتیجه‌گیری دارد. در عین حال، ممکن است موارد اندکی، مثل تقسیم عقل به نظری و عملی، در ضمن این فصول تکرار شده باشد، لیک محتوای آن تکراری نیست. شاید برای بهتر ارتباط برقرار کردن با یک استدلال خواندن استدلال‌های دیگر مفید باشد؛ زیرا ممکن است بخشی از مطالب فرعی یک استدلال از امور اصلی استدلال دیگر باشد که شرح تفصیلی آن به بخش اخیر سپرده شده است.

منبع:اخبار پژوهشکده فلسفه و کلام
كلمات كليدي : معرفی آثار , آثار علمی پژوهشکده فلسفه و کلام

تاریخ خبر: 1400/6/30 سه‌شنبه
تعداد بازدید کل: 77 تعداد بازدید امروز: 3
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 78
Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما