دفتر دوم از كتاب استنباط حكم اخلاقي
دفتر دوم از كتاب استنباط حكم اخلاقي  در متن پشت جلد  کتب آمده است:
اهتمام اصلی این اثر «فهم روشمند گزاره‌های اخلاقی در متون دینی» است؛ البته این بحث به سطح گزاره‌های خاص و موارد جزئی کشیده نمی‌شود و فهم یک آیه یا حدیثِ مشخص، مد نظر نیست؛ بلکه امور عامی که در تفسیر گزاره‌های اخلاقی مصادیق پرشمار و کاربرد فراوان دارد بحث و بررسی شده‌اند؛ بنابراین این نوشتار اصالتاً یک اثر اصولی است که درصدد بیان برخی از «مباحث الفاظ فقه اخلاق» است.
در این کتاب - به روش اصولیان در تدوین مباحث الفاظ و به صورت استقرایی - مسائل شایع و پر کاربردی که در فهم مفاد آیات و مدلول روایات اخلاقی مؤثر است، کشف و بررسی شده است تا از این رهگذر امکان استنباط روشمند آموزه‌های اخلاقی از منابع دین بیشتر فراهم آید. این چالش‌ها عبارتند از: تنوع اسلوب بياني ارزش‌هاي اخلاقي، ابهام در سور قضاياي عام يا مطلق اخلاقي، مفاد تعليل در گزاره اخلاقي معلل، نقل معنا، مفاد اسلوب حصر (قصر)، مبالغه و گزاف‌آرايي در گزاره‌هاي اخلاقي، حجيت دليل نقلي در اثبات گزاره اخلاقي.

چكيده 
علم دینی به دلیل انتساب به دین، علاوه بر عقلانیت و کارآمدی باید از ویژگی حجیت و استناد به دین نیز برخوردار باشد. بنابراین گزاره‌های «علم اخلاق اسلامی» اولاً باید مستند به مدارک و منابعی باشد که از منظر دینی، معتبر شمرده می‌شوند و ثانیاً استفاده‌ی آن‌ها از منابع معتبر دینی نیز از منطق معقول و روش مشروعی برخوردار باشد.
مراد از حجیت يك علم، استناد گزاره‌های آن علم به منابع دینی است. در حوزه‌های علمیه معمولاً قواعد استنباط احکام از منابع دینی در دانش اصول فقه طرح و بررسی می‌گردد؛ اما به‌خوبی روشن است که عمده این قواعد ناظر به استنباط احکام فقهی بیان شده و برخی از آن نیز فقط در فقه کاربرد دارند. پژوهشگران علم اخلاق اسلامی لازم است برای استخراج احکام اخلاقی از منابع دین (قرآن و روایات) ضوابط و قواعد روشنی در اختیار داشته باشند. این قواعد و ضوابط که عناصر مشترک فرایند استنباط خواهند بود، لازم است در دانشی به‌نام اصول فقه‌الاخلاق یا قواعد تفقه اخلاقی، منقح شده باشند. بی‌شک بخش‌هایی از علم اصول فقه موجود را می‌توان در این فرایند به‌کار گرفت. اما قواعد خاصی نیز وجود دارد که اختصاصاً در استنباط گزاره اخلاقی کاربرد دارد و در اصول فقه موجود دغدغه آن وجود نداشته است.
استنباط حکم اخلاقی از منابع دینی عنوان عامی است که شامل منابع مختلف مانند عقل و سیره معصوم نیز خواهد بود. در این تحقیق از میان منابع دینی تنها به ادله لفظی و منابع متنی (قرآن و روایات)‌ اکتفا شده و مباحث اصول فقه در این باب توسعه و تعمیم یافته است.
این اثر در امتداد دفتر اول مهم‌ترین چالش‌ها و ابهام‌ها در فرایند استنباط گزاره اخلاقی از منابع متنی و ادله لفظی دینی را شناسایی و معرفی و هریک به‌صورت تفصیلی بررسی می‌شود. این چالش‌ها عبارتند از:
تنوع اسلوب بياني ارزش‌هاي اخلاقي
ابهام در سور قضاياي عام يا مطلق اخلاقي
مفاد تعليل در گزاره اخلاقي معلل
نقل معنا
مفاد اسلوب حصر (قصر)
مبالغه و گزاف‌آرايي در گزاره‌هاي اخلاقي
حجيت دليل نقلي در اثبات گزاره اخلاقي

 
کلمات کليدي
اخبار پژوهشکده اخلاق و معنویت
 
امتیاز دهی
 
 


مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 189
Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما