دکتر شریف لک زایی

دکتر شریف لک زایی
در گفت‌وگو با دکتر شریف لک‌زایی تبیین شد؛ فلسفه سیاسی ملاصدرا وسائل ـ دکتر لک زایی گفت: فلسفه‌ سیاسی در معنای عام به بحث‌های عقلی و برهانی‌ اطلاق می‌شود که در باب سیاست اتفاق می‌افتد. روش، عقلی و موضوع، سیاسی است. فلسفه از باب روش و سیاست از باب موضوع است. بنابراین وقتی از فلسفه‌ سیاسی صحبت می‌کنیم، یک صورت خاصی از اندیشه‌ سیاسی مدنظر ما است. به گزارش خبرنگار وسائل، امکان یا امتناع فلسفه‌ سیاسی گفت‌و‌گو| فلسفه سیاسی ملاصدرا در گفت و گو با دکتر شریف لک زایی ملاصدرا یکی از بحث‌های داغ حوزه‌ فلسفه و اندیشه‌ سیاسی در سالیان اخیر بوده است. برخی معتقدند که اساسا فلسفه‌ صدرالمتالهین شیرازی فاقد سویه‌های سیاسی است و اگر رگه‌هایی از مباحث سیاسی هم در آثار این فیلسوف اسلامی مشاهده می‌شود، بیشتر تکرار مطالب شیخ‌الرئیس و فارابی است و افزون بر آن، نوآوری خاصی در نظام اندیشه‌ صدرا دیده نمی‌شود.
از طرف دیگر قائلین به فلسفه‌ سیاسی ملاصدرا مدعی هستند که ملاصدرا از تامل درباره‌ سیاست غافل نبوده و شمای کلی فلسفه‌ سیاسی صدرالمتالهین از لا‌به‌لای آثار او قابل جستجو و دستیابی است. به بهانه روز بزرگداشت ملاصدرا، با دکتر شریف لک‌زایی استادیار گروه فلسفه سیاسی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ، در مورد فلسفه سیاسی صدرا گفت‌و‌گویی انجام دادیم که از محضرتان می‌گذرد:

 فلسفه سیاسی متعالی
وسائل ـ به عنوان سوال اول بفرمایید که تعریف شما از فلسفه‌ سیاسی چیست؟
با این‌که تعاریف مختلفی از فلسفه‌ سیاسی وجود دارد و به نظر می‌رسد با توجه به دیدگاه‌های متفاوت از اقصی نقاط جهان، بالاخره یک اجماعی در باب تعریف فلسفه‌ سیاسی وجود ندارد اما یک کلیت و برداشت کلی از این مفهوم می‌توان ارائه داد و آن فلسفیدن در باب سیاست است.
فلسفه‌ سیاسی در معنای عام به بحث‌های عقلی و برهانی‌ اطلاق می‌شود که در باب سیاست اتفاق می‌افتد. روش، عقلی و موضوع، سیاسی است. فلسفه از باب روش و سیاست از باب موضوع است. بنابراین وقتی از فلسفه‌ سیاسی صحبت می‌کنیم، یک صورت خاصی از اندیشه‌ سیاسی مدنظر ما است.
همان‌طور که اشتراوس تعریف و ترسیم می‌کند، حوزه‌های فلسفی، کلامی و فقهی در اندیشه‌ سیاسی داریم. طبیعتاً اندیشه‌ سیاسی فلسفی متفاوت از جنس اندیشه‌ سیاسی فقهی و اندیشه‌ سیاسی کلامی خواهد بود. بنابراین این چیزی که گفته می‌شود، معنا و صورت خاصی از اندیشه‌ سیاسی است که به صورت خلاصه همین چیزی است که خدمت شما عرض کردم؛ یعنی فلسفیدن در باب سیاست.
خود اشتراوس هم البته یک تعریفی دارد که من، تقریبا آن را تلقی به قبول کردم و از منظر ملاصدرا این را بازسازی نمودم؛ این‌که چطور می‌توان فلسفه‌ سیاسی را از منظر ملاصدرا تعریف کرد. اشتراوس می‌گوید فلسفه‌ سیاسی یک تلاش آگاهانه، منسجم و خستگی‌ناپذیر برای نشاندن معرفت به اصول سیاسی، به جای گمان درباره‌ آن‌هاست.
در واقع در فلسفه‌ سیاسی در پی این هستیم که به حقایق سیاسی و حقیقت سیاست پی ببریم. مفاهیم، مسائل و پدیده‌های سیاسی را دست یابیم. من این برداشت را بیشتر می‌پسندم و مجموع مواردی که ذکر شد را می‌توان اجمالی از مفهوم فلسفه‌ سیاسی دانست.

 وسائل ـ آیا فلسفه‌ سیاسی در رویکرد صدرا، دانش درجه‌ دوم تلقی می‌شود؟
خیر، این را اشاره کنم که «فلسفه‌ سیاسی» با «فلسفه‌ سیاست» متفاوت است. تلقی ما از «فلسفه‌ سیاسی» دانش درجه‌ یک است و لیکن «فلسفه‌ سیاست» دانش درجه‌ دو و یک دانش مضاف تلقی می‌شود. برداشت بنده از این مباحث، فلسفه‌ مضاف نیست بلکه فلسفه‌ سیاسی به عنوان دانش درجه‌ یک است. همان‌طور که فلسفه‌ سیاسی افلاطون یک دانش درجه‌ یک محسوب می‌شود، بحث‌هایی که در ادامه‌ آن تا زمان معاصر ادامه می‌یابد را به عنوان یک دانش درجه‌ یک در نظر می‌گیریم.
فلسفه‌ سیاسی خود استقلال دارد و یک دانش تلقی می‌شود؛ برخلاف فلسفه‌ سیاست، فلسفه‌ اخلاق، فلسفه‌ فقه و امثالهم که دانشی درجه‌ دو هستند و به عنوان فلسفه‌ مضاف تلقی می‌شوند. تعریفی هم که در کتاب صورت می‌گیرد، یک تعریف مضاف و مضاف‌الیه نیست، بلکه یک تعریف وصفی است. تعریف وصفی، دانش درجه‌ یک را معرفی می‌کند.
این وجه تمایز بین این دو وجود دارد. خیلی‌ها زمانی که فلسفه‌ سیاسی را مطرح می‌کنند، منظورشان فلسفه‌ سیاست است و فلسفه سیاسی را فلسفه‌ مضاف می‌دانند. بنابراین ابتدا باید در مورد این مسئله اتخاذ موضع شود. همان‌طور که درباره‌ مفهوم این دانش اتخاذ موضع می‌شود، موضع بحث درباره‌ سنخ آن هم باید مشخص شود، چراکه حوزه‌ این دو و مسائل و موضوعات این دو می‌تواند متفاوت باشد.

 ادامه این مصاحبه  را در فایل ‍پیوست مطالعه کنید.
فايلها
مصاحبه دکتر شريف لک زايي با سايت وساپل.pdf 497.656 KB
کلمات کليدي
دکتر شریف لکزایی, اخبار پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 88
Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما