به همت پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت علیهم السلام انجام شد:

کرسی ترویجی «موقعیت تمدنی ایران در دوره معاصر»

این کرسی ترویجی روز سیزدهم آبان ماه در تالار امام مهدی(عج) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با حضور اساتید و پژوهشگران برگزار گردید.
در ابتدای این نشست علمی، دبیر علمی نشست دکتر یدالله حاجی زاده ضمن اشاره به عنوان کرسی، اشاره ای به بیانیه گام دوم کرده و آن را رهنمود و راهکاری بسیار ارزشمند معرفی کردند که به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی توسط مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای مطرح شده است.
سپس ایشان از ارائه کننده محترم جناب آقای دکتر سید حسین فلاح زاده؛ دانشیار دانشگاه باقرالعلوم، عضو هیات علمی گروه تاریخ و تمدن این دانشگاه و مدیرگروه تاریخ و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی خواستند ایده علمی خویش را مطرح کنند.

دکتر سید حسین فلاح زاده ابتدا به بیان مفهوم لغوی و اصطلاحی تمدن پرداختند و تمدن را از نظر لغوی شهرنشینی و اقامت در شهر معنی کردند و از نظر اصطلاحی تمدن را کلان‌ترین مرحله از ساخت حیات جمعی انسان دانستند که مبتنی بر نوعی نگاه معرفتی به هستی، به فلسفه تاریخ و به جامعه انسان می باشد.
ایشان سپس ضمن اشاره به انواع تقسیم بندی هایی که می توان درباره تاریخ ایران داشته باشیم، تاریخ ایران را از منظر تمدنی به پنج مرحله تقسیم کردند:
1- دوره تمدن شهری که ایران شاهد تمدن هایی در مناطقی چون سیلک کاشان، شهر سوخته و ایلام بوده است.
2- دوره تمدن های فراگیر از زمان هخامنشیان تا ظهور اسلام.
3- دوره تمدنی ایران بعد از اسلام از قرن دوم تا هفتم هجری که در این دوره ایران بخشی از تمدن اسلامی بوده است و با حمله مغول آسیب دیده است.
4- دوره صفویه تا قاجار
5- دوره معاصر از قاجار تا زمان حاضر.
سپس ایشان به این نکته اشاره داشتند که دوره معاصر تمدن ایران با افول همراه بوده است و ایران در این دوره با چالشی بسیار جدی و همه جانبه به نام تمدن غرب مواجه شده است که وضعیت بسیار نامناسبی برای ایران رقم خورده است.

ایشان چالش های عمده در مواجه با غرب را شامل عرصه های گوناگونی چون: عرصه فرهنگی و هویتی، عرصه سیاسی و امنیتی، عرصه علمی و تکنولوژیکی و عرصه اقتصادی و اجتماعی دانستند. سپس این سوال اساسی را مطرح کردند که در دوره معاصر جهت مقابله با این چالش، دولت های قاجار و پهلوی و انقلاب اسلامی چه کرده اند؟
در پاسخ به این سوال بیان شد که دولت قاجار در سه بخش نظامی، علمی و سیاسی اصلاحاتی انجام داد اما به جهت حضور استبداد این اصلاحات چندان کارساز نشد. در دوره پهلوی نیز راهبرد این حکومت غلطیدن به سمت غرب بود به گونه ای که تنها در این دوره به جنبه های ظاهری تمدن غرب توجه شد.
در دوره انقلاب اسلامی همچنان چالش ما با غرب تداوم یافت چرا که غرب خواستار سلطه بر ایران است. انقلاب اسلامی تلاش کرد چالش هایی که با آن مواجه بود را تا حدودی برطرف سازد بنابراین در جهت علمی و تکنولوژی تا حدودی پیشرفت داشتیم، در عرصه نظامی و سیاسی نیز موفق بودیم، اما در عرصه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی همچنان با چالش مواجه هستیم.
در بخش دیگر این نشست دکتر محمد ستوده آرانی دانشیار دانشگاه باقرالعلوم و استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل این دانشگاه به نقد مباحث مطرح شده پرداختند.
ایشان ابتدا این مسئله را مطرح کردند که سوال اصلی بحث مشخص نشد و این که کاربست این بحث برای امروز جامعه کجاست؟
همچنین بیان شد که بحث ارائه شده بیشتر روی چالش ها بود نه موقعیت تمدنی ایران. سپس ایشان ضمن اشاره به ضعف تمدنی ایران و وضعیت تمدن غرب که سیطره جهانی دارد، نظریه «مرکز- پیرامون» را مطرح کردند و اشاره شد در این نظریه کشورهای مرکز چند کشور پیشرفته و مدعی تمدن هستند و کشورهای پیرامون کشورهای غیر تمدنی هستند که جهان اسلام و ایران جزء این دسته هستند.  
ایشان سپس این مسئله را مطرح کردند که سرّ این که در این 400 سال کشورهای پیرامون نتوانستند به سمت مرکز حرکت کنند برمی‌گردد به روابط نابرابر مبادله با غرب(در جنبه های گوناگون سیاسی، اقتصادی و ...) و اشاره کردند که این روابط نابرابر در این 40 ساله انقلاب اسلامی کمتر نشده بلکه تشدید هم شده است.
ایشان در پایان ضمن اشاره به لزوم گذر از این مرحله به چند راهکار اشاره کردند:
1- بازگشت و توجه به 40 سال گذشته که چه کرده ایم کجاها موفق و کجاها ضعیف بوده ایم؟
2- بازگشت به میراث تمدنی خودمان و
3- توجه و کاربست رویکردهای انقلابی. ایشان در توضیح مورد سوم اشاره کردند که در این چهل ساله ما هرجا رویکرد انقلابی داشتیم و این رویکرد حاکم شده، موفق بودیم و به سمت تمدن حرکت کردیم امری که رهبری نیز در بیانیه گام دوم بر آن تاکید کرده است. در ادامه این نشست اساتید به سوالات برخی از حاضران پاسخ گفتند.


 
منبع:اخبار پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت علیهم السلام
كلمات كليدي : اخبار پژوهشکده تاریخ و سیره , دکتر سید حسین فلاح زاده

تاریخ خبر: 1398/8/14 سه‌شنبه
تعداد بازدید کل: 34 تعداد بازدید امروز: 1
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 35
Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما